Antarktik je ispunjen neverovatnim pejzažima i prirodnim lepotama, ali jedno područje izgleda kao scena iz horor filma, ako ne znate šta gledate.
U istočnoj Antarktici, na kraju glečera Tejlor, crveni mlaz tečnosti uliva se u jezero Boni. Poznato kao Krvavi vodopad (Blood Falls), ovo mesto zbunjivalo je naučnike više od jednog veka. U početku se mislilo da crvenu boju uzrokuje crvena alga, ali to zapravo nije slučaj.
Krvavi vodopad je otkrio 1911. godine australijski geonaučnik Tomas Grifit Tejlor. Više od 2 miliona godina glečer je stajao iznad podglacijalnog jezera, izolujući njegove slane vode od sunčeve svetlosti i svežeg vazduha. Godine 2017. istraživači su koristili radarsku tehnologiju da mapiraju jezero i dokažu da njegove veoma zasoljene vode hrane “Krvavi vodopad”.
Kombinacija visoke koncentracije soli i pritiska glečera sprečava vodu da se zamrzne. Ali kada dođe u kontakt sa svežim vazduhom, ona postaje krvavo crvena. Iako minerali kao što su hematit ili magnetit, koji su bogati gvožđem, često mogu biti odgovorni za ovakve promene boje, studije iz 1960-ih pokazale su da ovi minerali nisu prisutni u značajnim količinama.
Šta onda uzrokuje da Krvavi vodopad postane crven?
Odgovor je i dalje gvožđe, samo ne u obliku u kojem su mnogi verovali. Godine 2022. grupa istraživača iz Sjedinjenih Država objavila je fascinantna otkrića zahvaljujući jedinstvenoj tehnologiji. Grupa je analizirala uzorke zemljišta i vode koristeći transmsioni elektronski mikroskop (TEM). Ovaj mikroskop može uvećati uzorke i do 2 miliona puta, što je naučnicima omogućilo da ih vide na dosad neviđen način.
Ono što su otkrili jeste da, iako gvožđe nije pronađeno u kristalnom obliku (što je ono što bi testiranja iz 1960-ih otkrila), ono je prisutno u nano-sferama. Te nano-sfere su toliko male da ih tradicionalne analize ne mogu detektovati. Koristeći modernu tehnologiju, utvrđeno je da su nano-sfere u Krvavom vodopadu veoma bogate gvožđem.
Dakle, na kraju, Krvavi vodopad je crven zbog gvožđa, samo ne onog tipa gvožđa na koji su naučnici navikli da traže. Možete zamisliti vodu iz Krvavog vodopada kao neku vrstu rđe koja se momentalno stvara onog sekunda kada ova voda, izolovana milionima godina, dođe u dodir sa svežim vazduhom.
Foto: PBS Terra YouTube Screenshot
