Zahvaljujući finansijskoj podršci Vlade Republike Slovačke, Novosadska toplana i Jošanička Banja u opštini Raška dobiće stručnu i tehničku pomoć Programa Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) kako bi razvili projekte za primenu geotermalne energije, kroz procenu geotermalnog potencijala, analizu isplativosti i izradu studija izvodljivosti, u cilju povećanja korišćenja geotermalne energije u Srbiji i smanjenja zavisnosti od fosilnih goriva.
Inicijative u Jošaničkoj Banji i Novom Sadu predstavljaju značajan iskorak ka unapređenju energetskih kapaciteta javnog sektora, poboljšanju kvaliteta vazduha i jačanju energetske sigurnosti i ekonomske održivosti lokalnih zajednica.
U naselju Mišeluk u Novom Sadu, JKP „Novosadska toplana“ razvija moderan sistem daljinske energetike četvrte generacije u urbanim zonama Mišeluk II i III, koji uključuje geotermalnu energiju kao deo održivog energetskog miksa. Tokom 2024. godine izgrađena je mreža za distribuciju toplotne energije, a sprovedena su i geološka istraživanja za razvoj eksploatacionog bunara za toplotnu pumpu u budućoj toplani „Mišeluk“. Uz podršku Slovačke, Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) će pomoći realizaciju druge faze ovog projekta koja obuhvata projektovanje, sprovođenje primenjenih geoloških istraživanja i izgradnju istražno-eksploatacione bušotine (IEB-2) na lokaciji Mišeluk.
U Jošaničkoj Banji, Opština Raška planira integraciju geotermalne energije u sistem grejanja osnovne škole, sportske hale, kulturnog centra, ambulante i rekonstruisanog kupatila u banjskom kompleksu. Ovi objekti su prioritetni zbog svoje javne namene, značajne potrošnje energije i blizine postojećim geotermalnim izvorima. Uz podršku Slovačke, UNDP će pomoći izradu studije izvodljivosti za korišćenje termomineralnih voda Jošaničke banje za grejanje javnih objekata. Hidrogeološka istraživanja potvrđuju rezerve podzemne vode kategorije „B“ u količini od 12 l/s, sa temperaturom od 78°C, što predstavlja snažnu osnovu za korišćenje geotermalne energije za održivo grejanje u Jošaničkoj banji.
Novosadska toplana i Jošanička Banja dobile su podršku za primenu geotermalne energije putem “Javnog poziva za podnošenje izjava o zainteresovanosti za tehničku podršku u izradi studija za integraciju geotermalne energije u energetski miks javnih institucija”, koji je UNDP raspisao u aprilu 2025. godine. Nakon evaluacije 14 pristiglih prijava, ovi projekti su prepoznati kao najzreliji i najperspektivniji, imajući u vidu dokazan geotermalni potencijal, tehničku i ekonomsku izvodljivost, kao i spremnost za realizaciju investicija.
Za podršku razvoju geotermalne energije u Srbiji, Ministarstvo finansija Vlade Slovačke opredelilo je 200.000 američkih dolara u okviru inicijative „Javno i privatno finansiranje za razvoj“, koju u partnerstvu sa Ministarstvom zaštite životne sredine i Ministarstvom rudarstva i energetike, sprovodi Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP).
Foto: Dušan Stojančević
