Dok većina leptira živi tek nekoliko nedelja pre nego što ugine, naučnike je iznenadila grupa tropskih vrsta koje imaju znatno duži životni vek i do skoro godinu dana. Novo istraživanje sada otkriva moguće razloge njihove neobične dugovečnosti.

Reč je o leptirima iz roda Heliconius, koji žive u tropskim kišnim šumama Centralne i Južne Amerike. Dok neke vrste, poput Dione juno, žive svega oko 14 dana, druge, poput Heliconius hewitsoni, mogu da dožive i do 348 dana – gotovo 25 puta duže.

I druge vrste iz ovog roda žive znatno duže od proseka za insekte, između 100 i 277 dana, pokazala je studija objavljena u časopisu Nature Communications.

Ishrana kao deo objašnjenja, ali ne i cela priča

Naučnici su dugo pretpostavljali da je tajna u ishrani, jer se Heliconius leptiri, za razliku od većine drugih vrsta, ne hrane samo nektarom, već i polenom, čak i u odraslom dobu.

Polen im obezbeđuje dodatne hranljive materije, uključujući lipide i aminokiseline, koji utiču na energiju, imunitet i reprodukciju.

Međutim, istraživači su otkrili da čak i kada se polen ukloni iz njihove ishrane, ovi leptiri i dalje žive duže od svojih srodnika koji ga nikada ne konzumiraju.

Krila koja čuvaju prirodu u tišini sve bliža nestajanju

Mogući evolutivni “mehanizam dugovečnosti”

Ovo je navelo naučnike da zaključe da ishrana nije jedini faktor, već da su Heliconius leptiri verovatno tokom evolucije razvili i posebne mehanizme usporenog starenja.

Neke vrste pokazuju i usporeno fiziološko propadanje, zadržavajući mišićnu snagu i telesnu masu znatno duže od drugih leptira.

Istraživači su čak razvili i eksperimentalni test snage – neformalno nazvan “The Pullinator” – kako bi merili koliko se fizičke sposobnosti leptira menjaju sa starenjem.

Zašto je ovo važno za nauku o starenju

Naučnici ističu da razumevanje ovih mehanizama kod leptira može pomoći u širem proučavanju starenja u prirodi, pa čak i kod ljudi.

Studiranje različitih vrsta u životinjskom svetu već je pomoglo u razumevanju procesa starenja kod sisara, a Heliconius leptiri bi sada mogli postati novi model-organizam za istraživanje dugovečnosti.

Naučnici naglašavaju da još uvek nije poznato koji tačno biološki procesi omogućavaju ovako produžen životni vek.

Stručnjaci poručuju da ovakva istraživanja pomažu da se promeni percepcija o insektima, koji su često potcenjeni, i pokazuju koliko mogu biti važni za razumevanje složenih bioloških procesa poput starenja i adaptacije.

Foto: Unsplash/Richard Sagredo