Jedan od najpoznatijih hrastova na svetu, čuveni Major Oak iz Šervudske šume u Engleskoj, za koji se veruje da je služio kao skrovište legendarnom Robinu Hudu, najverovatnije je uginuo nakon više od 1.200 godina života.
Britanska organizacija za zaštitu prirode Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) saopštila je da drvo ovog proleća nije razvilo nove listove, što stručnjaci smatraju jasnim znakom da je njegov životni ciklus završen.
Prirodni gigant koji je odolevao vekovima
Sa krošnjom širokom čak 28 metara i obimom stabla od 11 metara, Major Oak bio je jedno od najvećih i najimpresivnijih stabala u Velikoj Britaniji.
Tokom prošlog veka grane su morale da budu podupirane kako bi se sprečilo njihovo pucanje, dok je drvo još sedamdesetih godina prošlog veka ograđeno kako bi se zaštitilo od velikog broja posetilaca.
Ipak, kombinacija nekoliko faktora – sabijanja zemljišta oko korena, višegodišnjih suša i rekordno toplih leta – dovela je do njegovog postepenog propadanja.
Klimatske promene i pritisak turizma ostavili su posledice
Stručnjaci koji su godinama pratili stanje drveta navode da je posebno poguban bio niz ekstremno toplih i suvih leta, uključujući i leto 2022. godine, kada je Velika Britanija prvi put zabeležila temperaturu od 40 stepeni Celzijusa.
Pored klimatskih promena, značajan problem predstavljao je i masovni turizam. Milioni posetilaca koji su godinama obilazili čuveni hrast sabili su zemljište oko njegovog korena do te mere da je ono postalo gotovo tvrdo poput betona, otežavajući drvetu pristup vodi i hranljivim materijama.
Simbol koji će nastaviti da živi
Iako više nije živo, drvo neće biti uklonjeno. Major Oak će ostati na svom mestu u srcu Šervudske šume kao prirodni spomenik i deo kulturnog i prirodnog nasleđa Engleske.
Stručnjaci ističu da čak i mrtvo drvo nastavlja da igra važnu ulogu u ekosistemu, pružajući stanište brojnim insektima, gljivama i drugim organizmima.
Zahvaljujući prethodnim projektima očuvanja, žirovi i reznice ovog hrasta već su uzgojeni u mlada stabla koja danas rastu na različitim lokacijama širom sveta.
Upozorenje za budućnost drevnih stabala
Sudbina Major Oaka pokazuje koliko su čak i najstarija i najotpornija stabla postala ranjiva pred sve češćim toplotnim talasima, sušama i pritiscima koje stvaraju ljudske aktivnosti.
Stručnjaci upozoravaju da očuvanje drevnih stabala i šumskih ekosistema zahteva ozbiljnije mere zaštite, jer ona predstavljaju nezamenjive rezervoare biodiverziteta i važne saveznike u borbi protiv klimatskih promena.
Foto: Unsplash/Luke Galloway
