Dana 5. jula 1996. godine, u Roslin Institute u Škotskoj rođena je ovca Doli, prvi sisar koji je uspešno kloniran iz ćelije odrasle jedinke.

Prvobitno označena šifrom „6LL3“, klonirana jagnjad kasnije je dobila ime po pevačici i glumici Dolly Parton. Prema navodima, ime je predložio jedan od stočara koji je učestvovao u njenom rađanju, nakon što je saznao da je životinja klonirana iz ćelije mlečne žlezde. Ćelije su uzete iz vimena šestogodišnje ovce i uzgajane u laboratoriji pomoću mikroskopskih igala, metodom koja je prvi put korišćena u tretmanima ljudske vantelesne oplodnje tokom sedamdesetih godina prošlog veka. Nakon što su naučnici proizveli više normalnih embriona, oni su usađeni u surogat ovce. Posle 148 dana jedna od njih donela je na svet Doli.

Vest o Dolinom rođenju objavljena je tek u februaru 1997. godine i izazvala je burne reakcije širom sveta. Pristalice su tvrdile da tehnologija kloniranja može doneti revolucionarne pomake u medicini. Kao potencijalne koristi navodili su stvaranje genetski modifikovanih životinja koje bi jednog dana mogle da budu donori organa za ljude, kao i takozvano terapijsko kloniranje – postupak kloniranja embriona radi dobijanja matičnih ćelija koje bi mogle da doprinesu razvoju terapija za neurodegenerativne bolesti poput Alchajmerova bolest i Parkinsonova bolest. Pojedini naučnici smatrali su da bi kloniranje životinja moglo da pomogne i u očuvanju ugroženih vrsta.

S druge strane, protivnici su upozoravali da je nova tehnologija potencijalno opasna i etički problematična, naročito ako bi sledeći korak bilo kloniranje ljudi, što su mnogi smatrali logičnim nastavkom razvoja ove tehnologije.

Zbog “solarnih ovaca”pastiri zarađuju kao doktori (plus imaju pozitivan uticaj na životnu sredinu)

Tokom svog kratkog života Doli se parila sa ovnom po imenu David i na svet donela ukupno četvoro jagnjadi. U januaru 2002. dijagnostikovan joj je artritis zadnjih nogu, što je pokrenulo pitanja da li su zdravstveni problemi posledica genetskih nepravilnosti nastalih tokom procesa kloniranja.

Nakon što je obolela od progresivne bolesti pluća, Doli je uspavana 14. februara 2003. godine, u šestoj godini života. Njena prerana smrt dodatno je pojačala raspravu o bezbednosti kloniranja, kako životinja tako i ljudi.

Istorijska ovca je nakon smrti preparirana, a danas se nalazi izložena u National Museum of Scotland u Edinburgu.

Foto: Magnific/kamchatka