U Keniji se program rehabilitacije divljih životinja već decenijama bavi jednim zahtevnim zadatkom – ne samo da spase mladunce slonova i nosoroga, već da ih pripremi za život bez čoveka.
Kada mladi slon ostane bez majke, povratak u prirodu nije jednostavan. Mladunci koji su preživeli krivolov, gubitak staništa ili sušu često stižu iscrpljeni, dehidrirani i bez svog krda. U Nairobi Nacionalnom parku počinje njihov dug put ka samostalnosti.
Za njih brine Sheldrick Wildlife Trust, organizacija čiji Orphans’ Project već decenijama spasava, odgaja i postepeno vraća mlade životinje u divljinu. Od osnivanja programa, više od 320 slonova i nosoroga prošlo je kroz rehabilitaciju, a organizacija danas navodi 327 uspešno odgajenih mladunaca.
Najmlađi slonovi u početku zahtevaju gotovo neprekidnu negu. Hrane se mlečnom formulom, a njihovi čuvari brinu o njima tokom dana i noći. Mnogi na početku nisu samo fizički iscrpljeni – prolaze i kroz gubitak majke i krda od kojeg su zavisili.
Kod slonova proces odrastanja i pripreme za samostalan život može trajati deset godina ili duže. Za to vreme ne uče samo da pronađu hranu i vodu. Postepeno razvijaju i društvene veštine koje su im potrebne da bi se jednog dana pridružili divljim krdima.
Kroz program prošlo i 19 mladunaca nosoroga
Sličan pristup primenjuje se i kod crnih nosoroga. Do sada je kroz program prošlo 19 mladunaca te vrste, koja se suočava sa posledicama krivolova i gubitkom staništa. Za razliku od slonova, crni nosorozi su po prirodi uglavnom samotnjaci, pa njihova rehabilitacija ima drugačiji tok i može zahtevati dodatno vreme da bi se navikli na život bez ljudi.
Kada dovoljno odrastu, životinje napuštaju početni centar i odlaze u područje za postepenu reintegraciju u ekosistem Tsavo. Tamo se korak po korak privikavaju na život u prirodi i počinju da se kreću među divljim životinjama sopstvenom brzinom. Cilj nije da ostanu zavisne od ljudi, već da ponovo postanu deo ekosistema.
Rezultati takvog pristupa vide se tek godinama kasnije. Više od 90 mladunaca i potomaka već je rođeno u divljini od slonova koji su prethodno prošli kroz ovaj program. Neke ženke se čak vraćaju sa svojim novorođenim mladuncima u područja u kojima su nekada živeli njihovi čuvari.
Takvi povratci pokazuju da se priča o spašavanju jedne životinje ne završava njenim puštanjem na slobodu. Kada se rehabilitovani slon vrati u prirodu i kasnije dobije svoje mladunce, efekat programa proteže se na novu generaciju.
Pored rehabilitacije, Sheldrick Wildlife Trust učestvuje i u zaštiti staništa i borbi protiv krivolova. Timovi sprovode patrole, koriste vazdušno praćenje i sarađuju sa rendžerima Kenijske službe za zaštitu divljih životinja. Prošle godine njihovi timovi pomogli su da se gotovo 400 slonova udalji od poljoprivrednog zemljišta i naseljenih područja, dok su spasavali i životinje zarobljene u blatu, bunarima i rezervoarima.
Upravo je to ono što ovaj model rehabilitacije čini važnim: spasavanje životinje nije izolovana intervencija. Potrebno je istovremeno zaštititi prostor u koji će se ona vratiti, smanjiti rizik od krivolova i sukoba sa ljudima i omogućiti joj da se postepeno osamostali.
Danas životinje koje su nekada zavisile od ljudi ponovo žive u divljini. Neke od njih već podižu sopstvene mladunce, pa se rezultat višegodišnje brige više ne meri samo brojem spašenih životinja, već i novim generacijama koje sada odrastaju slobodne.
Foto: Magnific/baranovaeuropa
