Novi sistem veštačke inteligencije pokazuje izuzetno obećavajuće rezultate u naporima da se kineski beli delfini spasu od izumiranja u zalivu Sjamjen u Kini. AI tehnologija za zaštitu delfina uspela je da identifikuje 13 pojedinačnih jedinki i da skrati vreme reakcije službi za zaštitu prirode za čak 65% u samo tri meseca rada.
AI rešenje koristi naprednu tehnologiju prepoznavanja slike kako bi pratilo pojedinačne delfine na osnovu jedinstvenih oznaka na njihovim leđnim perajima. Sistem su razvili istraživači iz Trećeg instituta za okeanografiju, koji deluje u okviru kineskog Ministarstva prirodnih resursa.
Kineski beli delfini nalaze se na listi ugroženih vrsta Međunarodne unije za zaštitu prirode (IUCN), koja prati vrste kojima preti izumiranje. Zaliv Sjamjen dom je za čak 51% ukupne populacije ovih delfina u Kini, što ga čini ključnim staništem i idealnim mestom za testiranje AI metoda u zaštiti morskih sisara.
Sistem je postigao 90% tačnosti u identifikaciji pojedinačnih delfina i 85% uspešnosti u prepoznavanju složenih oblika ponašanja. Analizirano je 2.820 fotografija i video-snimaka kako bi se napravili detaljni profili svake jedinke, što istraživačima omogućava da prate njihovo kretanje, društvene odnose i obrasce razmnožavanja, piše Happy Eco News.
Pre uvođenja ovog AI sistema, istraživači su morali ručno da pregledaju ogroman broj fotografija i snimaka. Taj proces bio je spor i često nije obezbeđivao dosledne podatke potrebne za efikasnu zaštitu delfina. Nova tehnologija povećala je efikasnost obeležavanja podataka za 400%, omogućivši naučnicima da se više posvete strategijama očuvanja, a manje administraciji.
Delfini u zalivu Sjamjen suočavaju se sa brojnim pretnjama. Brodski saobraćaj stvara zagađenje bukom koje remeti njihovu komunikaciju i orijentaciju. Ribolovni alati mogu ih zaplesti i povrediti, dok obalski građevinski projekti uništavaju njihova staništa i hranilišta.
Prema podacima Trećeg instituta za okeanografiju, narednih 10 do 15 godina biće presudno za opstanak ove populacije. Svaki delfin sada ima sopstveni digitalni dosije koji beleži njegovo zdravstveno stanje, starost, društvene veze i reproduktivnu istoriju. Ovi dugoročni podaci pomažu naučnicima da razumeju kretanje populacije i razviju ciljane mere zaštite.
Sistem ne služi samo za praćenje delfina. Mreža od 10 5G-A baznih stanica pokriva 330 kvadratnih kilometara zaliva, stvarajući digitalnu zonu nadzora nad ključnim zaštićenim područjima. Ova mreža koristi radar, kamere, satelite i sisteme za pozicioniranje brodova kako bi pratila kretanje plovila u radijusu od 20 kilometara. Kada brod prebrzo prolazi kroz zaštićene vode ili uđe u zabranjene zone, AI platforma za zaštitu delfina šalje upozorenje nadležnim službama u roku od nekoliko sekundi. Službenici mogu odmah da provere prekršaje putem obalskih monitora i lociraju odgovorna plovila. Od pokretanja sistema, vlasti su istražile 12 brodova zbog potencijalnog ugrožavanja delfina, a vreme reakcije je skraćeno za 65% u poređenju sa ranijim, ručnim metodama nadzora.
Kao i svi morski sisari, kineski beli delfini imaju važnu ulogu u borbi protiv klimatskih promena. Oni se hrane ribama koje jedu plankton. Plankton apsorbuje ugljen-dioksid iz atmosfere i pretvara ga fotosintezom, slično načinu na koji drveće prečišćava vazduh. Zaštitom delfina i očuvanjem zdravog morskog ekosistema, čuva se i ovaj prirodni sistem vezivanja ugljenika.
Sistem za prethodnu obradu slika automatski seče i sortira hiljade fotografija. Softver zasnovan na „cloud“ tehnologiji prikazuje podatke u formatima koje istraživači lako mogu da analiziraju. Naučnici tako mogu da prate broj delfina u zalivu, oblasti u kojima se najčešće zadržavaju, starosnu strukturu populacije i uspešnost razmnožavanja.
Vang Sjanjen, koji vodi tim za istraživanje i zaštitu ugroženih morskih vrsta u Trećem institutu za okeanografiju, istakao je da je veštačka inteligencija učinila terenska istraživanja efikasnijim, a mere zaštite preciznijim. Podaci o opstanku pojedinačnih jedinki, reproduktivnim obrascima i društvenom ponašanju predstavljaju ključnu osnovu za razvoj zaštitnih strategija.
Tehnologija otkriva detalje o ponašanju kineskih belih delfina koji ranije nisu bili poznati. Istraživači sada saznaju više o njihovim društvenim strukturama, migracijama i preferencijama staništa. Ove informacije pomažu u identifikaciji najvažnijih područja za zaštitu i najefikasnijih metoda očuvanja.
Ovaj projekat pokazuje kako AI tehnologija može da unapredi zaštitu divljih životinja tamo gde tradicionalne metode nisu dovoljne. Kombinacija AI analize i nadzora u realnom vremenu stvara sveobuhvatan sistem zaštite koji reaguje na pretnje u trenutku kada se pojave, a ne tek nakon što je šteta već učinjena.
Kako sistem nastavlja da prikuplja podatke, naučnici dobijaju sve dublji uvid u skriveni život kineskih belih delfina u zalivu Sjamjen. Prvi rezultati ulivaju nadu da ciljana, tehnološki vođena zaštita može pomoći ovoj ranjivoj vrsti da opstane i oporavi se u prirodi. Uspeh ovog AI pristupa mogao bi da posluži kao model za zaštitu drugih ugroženih morskih vrsta širom sveta.
Foto: Unsplash/Oleksandr Sushko
