Naučnici su prvi put potvrdili prisustvo prirodnog šećera u međuzvezdanom prostoru, u oblaku gasa i kosmičke prašine blizu centra Mlečnog puta. Otkriće eritruloze moglo bi da pruži nove tragove o tome kako su nastala organska jedinjenja koja su bila važna za razvoj života.
Astronomi su prvi put pronašli prirodni šećer u prostoru između zvezda, što predstavlja važan korak u proučavanju hemijskih procesa koji su prethodili nastanku planeta i života.
Reč je o eritrulozi, jednostavnom prirodnom šećeru koji se u malim količinama može pronaći u malinama i drugom voću. Naučnici su je otkrili u ogromnom oblaku gasa i kosmičke prašine u blizini centra naše galaksije – Mlečnog puta.
Ovo otkriće pokazuje da složena organska jedinjenja, koja imaju ključnu ulogu u biologiji, mogu nastati u svemiru mnogo pre formiranja zvezda i planeta.
Šećer otkriven u srcu Mlečnog puta
Istraživanje je predvodio tim astronoma iz Španskog centra za astrobiologiju, a rezultati su objavljeni u časopisu Nature Astronomy.
Naučnici su proučavali molekularni oblak G+0.693−0.027, koji se nalazi u blizini galaktičkog centra, koristeći dva moćna radio-teleskopa. Analizom radio-talasa uspeli su da pronađu specifičan molekularni trag eritruloze i potvrde njeno prisustvo.
Zanimljivo je da istraživači nisu prvobitno tragali za ovim jedinjenjem. Njihov cilj bio je pronalaženje jednostavnijih šećera sa tri atoma ugljenika, ali su umesto toga otkrili složeniji molekul.
„Ovo otkriće bilo je neočekivano, jer je do sada postojala pretpostavka da međuzvezdani molekuli postaju složeniji postepenim dodavanjem atoma ugljenika“, rekla je vođa istraživanja Izaskun Himenez-Sera iz Španskog nacionalnog istraživačkog saveta.
Zašto je ovo otkriće važno?
Šećeri nisu važni samo kao izvor energije za žive organizme. Oni učestvuju u izgradnji ćelijskih struktura i predstavljaju osnovne delove molekula poput DNK i RNK, koji nose genetske informacije.
Do sada je u međuzvezdanom prostoru Mlečnog puta pronađeno više od 340 različitih molekula, ali nijedan šećer nije bio pouzdano potvrđen.
Novo istraživanje ukazuje na mogućnost da se eritruloza formira na ledenim česticama kosmičke prašine, iz jednostavnijih hemijskih jedinjenja, a zatim učestvuje u stvaranju još složenijih molekula.
Da li je život na Zemlju mogao stići iz svemira?
Jedno od velikih pitanja nauke jeste kako su nastala prva organska jedinjenja potrebna za razvoj života. Eksperimenti pokazuju da se šećeri teško stvaraju u uslovima koji su postojali na ranoj Zemlji.
Međutim, ranija istraživanja pokazala su da se pojedini šećeri, poput riboze i glukoze, mogu pronaći u primitivnim meteoritima. Naučnici su ih pronašli i u uzorcima asteroida Benu, koje je 2020. godine prikupila NASA misija OSIRIS-REx.
Zbog toga novo otkriće dodatno podržava mogućnost da su neka organska jedinjenja nastala u svemiru, a zatim na Zemlju stigla putem asteroida, kometa i meteorita.
Profesor Mark Sephton sa Imperijal koledža u Londonu smatra da su se ovakvi molekuli mogli ugraditi u asteroide tokom njihovog nastanka, a zatim kasnije dospeti na Zemlju prilikom udara meteorita.
Milioni tona šećera mogli su stići na Zemlju
Istraživači procenjuju da je tokom perioda poznatog kao Kasno veliko bombardovanje, pre oko četiri milijarde godina, na Zemlju moglo da stigne između 500.000 i 50 miliona tona eritruloze.
Iako se naučnici i dalje ne slažu oko intenziteta tog perioda, procene ukazuju na to da je svemir možda imao značajniju ulogu u stvaranju uslova za nastanak života nego što se ranije pretpostavljalo.
Sledeći cilj: pronalaženje riboze
Astronomi smatraju da je ovo otkriće tek početak potrage za molekulima koji bi mogli da objasne poreklo života.
„Otkrivanje eritruloze veoma je uzbudljivo jer otvara mogućnost da u svemiru pronađemo i druge šećere, poput riboze, koja je sastavni deo RNK, kao i druge molekule ključne za nastanak života“, rekao je koautor studije Karlos Briones.
Ako budu potvrđena i slična otkrića, naučnici bi mogli da budu bliže odgovoru na jedno od najstarijih pitanja čovečanstva – kako je život prvi put nastao.
Foto: Magnific/vineet
