Na privatnom ostrvu uz obalu Madagaskara, među tropskim rastinjem i krečnjačkim stenama, žive ugroženi lemuri koji su ovde pronašli sigurnije mesto za opstanak. Njihovo stanište nalazi se u blizini luksuznog odmarališta, ali je njegova uloga mnogo značajnija od turističke atrakcije: ostrvo je pretvoreno u utočište i prostor za razmnožavanje životinja čija je populacija na kopnu pod velikim pritiskom.
Projekat se nalazi na ostrvu Nosi Ankao, na severoistočnoj obali Madagaskara, gde je 2017. godine otvoreno odmaralište Mijavana. Iste godine na ostrvo su stigla i prva četiri lemura, premeštena iz šuma na glavnom ostrvu, gde su bili izloženi ozbiljnim pretnjama.
Ideja je dobila dodatni značaj nakon velikog slučaja krivolova u šumi Bekaraoka 2016. godine. Ugrožene životinje suočavale su se sa sve većim rizikom, pa je osnivanje izdvojene kolonije trebalo da im obezbedi sigurnije uslove za opstanak i razmnožavanje.
Ostrvo kao sigurnije mesto za opstanak
Od prvog dolaska životinja sprovedena su još dva premeštanja, a na ostrvu je do sada rođeno 17 lemura, od kojih četiri tokom poslednje godine. Među njima su i krunisani lemuri, prepoznatljivi po narandžastim oznakama na glavi, kao i crni lemuri.
Životinje se svakodnevno prate. Rendžeri beleže njihov broj, lokacije na kojima se kreću i ponašanje, a prikupljeni podaci pomažu da se prati razvoj kolonije i njeno zdravstveno stanje.
Prema rečima Munešvara Sundura, menadžera za održivost na ostrvu, kolonija funkcioniše kao svojevrsna „polisa osiguranja” za vrstu. Cilj je da se lemurima omogući razmnožavanje u sigurnijem okruženju, kako bi deo populacije jednog dana mogao da bude vraćen u prirodna staništa na Madagaskaru, kada za to budu postojali odgovarajući uslovi.
Ipak, samo premeštanje životinja ne rešava problem. Njihov povratak na kopno zavisi od toga da li će šume iz kojih potiču ponovo biti dovoljno bezbedne. Zbog toga se, uz zaštitu kolonije na ostrvu, podržavaju i inicijative za obnovu šuma i očuvanje prirode u selima u blizini nekadašnjeg staništa lemura.
Zaštita prirode počinje i u lokalnoj zajednici
Važnu ulogu u očuvanju lemura imaju i ljudi koji generacijama žive na ovom području. U selu Ampasimidži, na ostrvu Nosi Ankao, pripadnici zajednice Sakalava-Anžoati poštuju tradicionalno verovanje poznato kao fady, prema kojem je povređivanje lemura zabranjeno.
Ovaj običaj postojao je mnogo pre dolaska turističkog kompleksa i predstavlja deo lokalnog odnosa prema životinjama. Slična tradicija poštovanja lemura postoji i u drugim zajednicama na Madagaskaru.
Uključivanje lokalnog stanovništva važno je i za dugoročnu zaštitu šuma. Kako objašnjavaju ljudi uključeni u projekat, nije dovoljno samo zabraniti seču drveća ili korišćenje prirodnih resursa. Potrebno je ponuditi stanovnicima alternativne izvore prihoda i mogućnosti za zapošljavanje, kako bi zaštita prirode mogla da bude deo njihovog svakodnevnog života.
Na ostrvu Nosi Komba, gde se nalazi još jedno odmaralište iste hotelske grupe, lokalni vodiči učestvuju u obilascima obližnjeg Nacionalnog parka Lokobe. Njihovo poznavanje šume i životinjskih vrsta koje u njoj žive predstavlja važan deo iskustva posetilaca, ali i priliku za razvoj lokalnog turizma i zapošljavanje.
Utočište nije dovoljno bez očuvanja prirodnih staništa
Madagaskar je dom velikom broju jedinstvenih biljnih i životinjskih vrsta, među kojima su lemuri posebno prepoznatljivi. Ipak, njihova budućnost zavisi od očuvanja šumskih područja i suzbijanja pretnji poput krivolova i gubitka staništa.
Primer sa ostrva Nosi Ankao pokazuje kako izdvojena utočišta mogu da doprinesu opstanku ugroženih životinja, ali i da takvi projekti imaju ograničenja. Kolonija na ostrvu može da obezbedi prostor za razmnožavanje, ali dugoročni opstanak vrste zavisi od toga šta se događa izvan njegovih granica.
Zato su obnova šuma, saradnja sa lokalnim stanovništvom i stvaranje uslova za bezbedan povratak životinja u njihova prirodna staništa podjednako važni kao i samo utočište.
Foto: Magnific
